Wörtertrugga

Monatlich erscheinende Publikation im Churer Magazin zu diversen Aspekten der Churer Mundart.

 

Man vergleiche dazu den separaten Menüpunkt "Wörtertrugga".

Eine Jugenderinnerung in Churer Mundart

Womma no in d Schtadt gganga-n-isch
Eine Jugenderinnerung an das Churer Rheinquartier der 60-er Jahre, als der Bauboom einsetzte.
Womma no in d Schtadt gganga-n-isch.pdf
Adobe Acrobat Dokument 56.1 KB

Viva! -- mitten ins Leben

"Viva"! - mitten ins Leben
Ein romanisch-alemannischer essayistische Sprachvergleich anhand von Begrüssungsformeln und Namensanalysen
Viva - auf's Leben.pdf
Adobe Acrobat Dokument 49.1 KB

Das Zeichen

Eine Kurzgeschichte
Das Zeichen.pdf
Adobe Acrobat Dokument 30.3 KB

Der Revisor

Info
über das Theaterstück "Der Revisor", das von O.E. in die Churer Mundart übertragen worden ist
revisor.pdf
Adobe Acrobat Dokument 73.6 KB

Schparz 2014

Beitrag zur Sparzordenverleihung an der Fasnacht 2014 im Marsöl in Chur.

Schparzorda, 28.2.2014

Hochvereehrti Ordensschwöschtara und Ordensbrüadara

Herr Rechtskonsulent

Liabi Schparzbagaschi,

Herr Schtappresident

frisch behängtea Ordensnoviz

Hochvereehrts Publikum

 

A Fründ vu Züri hät mi vor amana Moonet uf Faissbook iiglaada zu siinara Geburtstaags-Paarti. – Ii han zrugggschriba:

Am 28. Februar khanni uunmööglich khoo: Waisch, am 28. isch Schparzoobad.. Ds Publikum isch maschggiart als Araber, als Muslim, als Ölschaich, als Khanoniar. Öppan-aina hät am Schluss a zwòòr Khlapf in dr Biara, jo, und ganz sälta gits au an Atoomrusch, dr Umgang mit Drooga isch halt nit immer ganz aifach. Aber sus khasch Gift druuf nee, as git a Schwetti explosiivi Gäägs, khuum an Abschturz im Programm. - Miar gfallt halt das bitzli Anarchii, wo Pfasnacht hät. Am Schparzòòbed isch uf all Fäll immer a Bombaschtimmig.

Ob ers glauband oder nitta, vor arara Wucha hät dr Schparz Poscht kriagt – vu Ameerikha. Als Absender isch gschtanda: National Security Agency NSA – Defending Our Nation. Securing The Future. Han dr Umschlag grad am Herr Rächtskhonsulent gee, är hät-n-a ggöffnat und gsait: Dää Mischt verschoon-ii als Engadiiner nit, khasch sälber antworta.

Guat hanni tenggt, machis halt. Aber will dr Schparz a abgrundtüüf demokraatischi Organisazioon isch, hanni tenggt, i welli eu jetz gliich no gschwind impformiara, um was as gòòot. I übersetza grad schtantepeede us am Englischa

Dear Mr. Osci

Our Compjuter-Syschtem hät gfunda a lot of Key-Words in your Facebook-Post. Miar vermuatand drum, dass the honest Sparz-Order could have connections with criminal and terroristic organisations.

We found the following verdöödchtiga Expressioona gfunda in a strange variety of spoken German-Khuuertütsch, wo üüsari highely specialised Linguists für üüs übersetzt hend:

Maschkiart

Araber, Muslim, Khanoniar

Gfengnis

Khlapf in der Biara

Atoom

Drooga

Gift

Explosiv

Abschturz

Anarchii

Bombaschtimmig

 

Und den isch a Fròògebooga biiglait gsii, und ma sölli dää doch uusfülla, und miar sölland üüs ixpleina!

 

Machi doch gäära, hanni tenggt, wenn d NSA schu exschtra miini Facebook iiträg list und iari Schpezialischta für ds Khuurertütsch bemüat.

 

Erschti Fròòg: Gits in Iarar Organisazioon usserordentliche Schpròòchkhenntnis? Zum Beischpiil Arabisch oder Russisch?

Zeerscht hanni wella nai schriiba, aber denn binni in ds Hirna khoo. Im Schparz reedat ma Khuurertüütsch, Italiäänisch, Bregaiot, Räätorumäänisch und Rumantsch Pum Pum, dia ainta tüand au Walzera und Wianara. Dia andara tüand Hochtütscha oder eender mit am Finger düta! Öppa tüamer d Hend verwörfa, öppa süüfza – und wenn alles nüüt nützt, denn gemmer a Schparz!  Säb verschtòòt jeeda.

Und us Überzüügig hanni in ds Formulaar gschriba: Aswäär khann sicher au Arabisch und Russisch, aber aigentli tüamer liaber handla schtatt reeda.

 

Nökschti Fròòg: Gits in Iarar Organisation Gwalt?

Zeerscht hanni wella nai schriiba, aber denn binni in ds Hirma khoo. Öppa dr aint oder ander hät ma scho müassa a bitz zum Glück zwinga, bis er dr Schparzorda denn aagnoo hät. Und wemmer eerlich sind, allai schu ds Wort Schparz:  a Schparz in ds Füttla – mimana rächta Bergschua mit Tricuunaa, isch mee als nur a Flättara an d Oora.

Und us Überzüügig hanni gschriba: Üüsara Orda hät Gwalt und Gwaltverherrlichung als grundleegends Motto.

 

Nökschti Froog: Hät der Schparz Khontakt zu verbrecherischa Organisazioona?

Zeerscht hanni wella nai schriiba, aber denn binni in ds Hirna khoo. Singamer amel nit alli zemma Che sarà, sarà ... Und denn no Luigi Foi, hanni tenngt, Anna Ratti, und ................   Italia, hanni tenggt, bin sälber au a halba Tschingg, und denn isch mer alles klaar gsii. Bi so viil Italia isch d Mafia au nit wiit awääg.

Und alli dia Baizer im Schparz: Das Hät ma jo z Züri gsee. Tingeltangel, Teibel-Däns, Frauahandel, Proschtituzioon.

Und us Überzüügig hanni gschriba: Miar hend Baizer unter üüs. Und miar hend italiäänischi Wurzla und italäänischi Connäggschans, mee säägi nit, sääga nu ais: omertà.

 

 

Nökschti Fròòg: Isch iari Organisazioon an anarchistischa Akzioona betailigt oder unterschtüzt si söttigi ideäll?

Zeerscht hanni wella nai schriiba, aber denn binni in ds Hirna khoo. Was isch d Zitig „Schparz“ aigantli anders als an anarchistischa Aaschlaag uf  Prominenz, uf d Induschtrii, uf d Politigg,uf d Amerikhaaner.

Und us Überzüügig hanni gschriba: Jo, tradizionällerwiis loot d Schparz-Bagaaschi Aafang Februar  d Schparz-Bomba platza.

 

Nökschti Fròòg: Hät iari Organisazioon usserordentlichi Verbindiga zur Politigg und politischa Verträtter?

Zeerscht hanni wella nai schriiba, aber denn binni in ds Hirna khoo. Sind nit zwai vu üüsarna Schadtrööt an üüsarar Ordensbehängung verträtta? In Prozent sind das immerhin mee als 66 Prozent vur Schtadtregiarig! Und hemmer nit a langjööriga Groossròòt Tscholl in üüsarna Raia, wo sit Jòòra d Fääda schpannt? Und denn hemmer au no an Ex-Gmaind- und Groosròòt als Rechtskhonsulent, an Ex-Gmaindròòtspresidentin als Ordensschwöschter und an Ex-Bundesròòt isch au schu Ordensbruader gsii.  Dòò schtellt sich schu d Fròòg: Khamma in der Schwiiz überhaupt no politischi Kharriäära macha, wemma d Unterschtützig vum Schparz nit hät?

Und us Überzüügig hanni gschriba: Oonni Schparz khasch d Wältpolitigg vergässa!

 

Letschti Fròòg: Zaigen Mitgliider vu Iaram Orda Erschiiniga vu Krankata, gaischtiger Verwirrig oder sogäär gaischtigi Umnachtig?

Zeerscht hanni wella nai schriiba, und denn binni in ds Hirna khoo. Ii sääga-n-eu. I hang khirnt und khirnt ... aber Tetail göönd dia vur NSA und eu jò nüüt aa.

Und us Überzüügig hanni gschriba: Öppa brennt üüs a Sicharig duura und au a bitz dr Maaga noch am Suufa, öppa huaschtamer vum Khiffa, hemmer a paar Bläuala vum Schlegla. Öppadia schtimmamer faltsch ap, öppadia luagamer amerikhanischi TV-Seria, - aber sus  simmer alli purlimunter

Liabi Schpärzler

Moora goot dr Briaf an d NSA uf Poscht. I hoffa, iar sind mit miina Antworta iiverschtand.

Aber eerlich gsait und unter üüs: Wenni an da Schparz tengga, denn isch mer sälber nümma ganz wool. Und i bin ekschtreem froo, dass mer d NSA d Auga ggöffnat hät. In dem Sinn, proscht uf d NSA und uf da Schparz!